LENFÖDEM

LENFÖDEM

Lenfödem bacak veya kollarda lokalize sıvı birikmesi ve buna bağlı şişlikler oluşmasıdır. Lenfatik sistemin etkilenmesi kalıtımsal olabilir ayrıca kanser tedavileri, meme ameliyatları veya parazit enfeksiyonları sonrası da oluşabilir. Ağrı, istenmeyen kozmetik görüntü, eklemlerde kısıtlılık ve artan enfeksiyon riskine neden olabilir. Tedavi ile bulgular geri iletilebilir.

Lenfödem Nedir?

Hücrelerimiz bir sıvı ortamında bulunmaktadır. Hücrelerin içinde bulunduğu bu sıvıya lenf sıvısı adı verilir. Bu sıvının vücuttaki miktarını dengeleyen sisteme lenfatik sistem adı verilir.

Lenf sıvısının vücuttaki dolaşımını lenf kanalları sağlamaktadır. Lenfatik sistemde, kan dolaşım sisteminde olduğu gibi, dolaşımı kolaylaştıracak kalp ve atardamar benzeri bir mekanizma yoktur. Bunun yerine, lenf sıvısının, lenf kanalları üzerindeki dolaşımı kas hareketleri ile (günlük yaşantımızdaki hareketlilik) ile sağlanır. Şayet vücutta biriken lenf sıvısı miktarı, lenfatik sistemimizin taşıyabileceğinden fazla olursa Lenfödem oluşur. Halk arasında bu hastalığa Fil Hastalığı adı verilir.

Lenfödem Nasıl Oluşur?

Lenfödem doğuştan, ya da herhangi bir yaşta sebebi bilnmeyen bir şekilde başlayabilir. Bunun dışında cerrahi müdahaleler sonrası, radyasyona maruz kalma, enfeksiyon ya da travma sonrası da lenf ödem gelişebilir. Meme kanseri gibi bazı kanser türlerinde, tedavi için hastanın lenf düğümleri çıkarılır. Lenf düğümleri yukarıda sözünü ettiğimiz lenfatik dolaşım sisteminin en öndemli unsurlarıdır. Ne kadar çok düğüm çıkarılırsa, lenödem hastalığına yakalanma riski o kadar fazladır. Lenf düğümleri alınan hastaya bir de radyoterapi uygulaması yapılırsa risk oldukça artar.

Erken Teşhisin Önemi

Lenfödem tablosunun ortaya çıkması ile vücutta ilgili bölgelerde, sıvı birikimi sonucu, şişmeler meydana gelir. Lenfödemli kol veya bacak kolayca enfeksiyon kapar ve daha da kötüleşerek hastanın genel sağlığını da olumsuz etkiler.

Bu yüzden tedaviye erken dönemde başlanılması oldukça önemlidir.

Uygun koruyucu önlemler ile hastalığın gelişmesi engellenebilir, geciktirilebilir veya lenfödem gelişmişse uygun tedavi ile hastalık kontrol altına alınabilir ve lenfödem komplikasyonlarının gelişmesi önlenebilir.

Lenfödem rehabilitasyonunda başta Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon uzman hekimleri olmak üzere, bu konuda uygun eğitimleri almış tedavi ekibine ve fizik tedavi kliniklerinde lenfödem ünitelerine ihtiyaç her geçen gün artmaktadır

Lenfödem tedavisi 4 aşamadan oluşmaktadır.

  1. Manuel lenf      drenajı.
  2. Cilt bakım.
  3. Çok katlı      bandaj.
  4. Egzersiz.

Manuel lenf drenajı, elle uygulanan özel bir masaj tekniği olup amacı; ödemli bölgeden lenf sıvısını alıp vücudun diğer bölgelerine akışını sağlamaktır. Manuel lenf drenajı derinin tam altındaki yüzeyel lenf damarlarına hafif basınç uygulaması ile yapılır. Her hasta için manuel tekniğin tipi ve sırası farklı bir prensip ile bu konuda eğitimli bir fizyoterapist tarafından, ödemin aşaması ve alanına göre belirlenir. Manuel lenf drenajı lenf dolaşımına etkisi olmayan diğer masaj teknikleriyle karıştırılmamalıdır. Diğer masaj teknikleri lenfödem için faydalı olmadığı gibi zararlı da olabilmektedirler

Uygulama ortalama 45 dk sürmektedir. Sonrasında cilt bakımı gelmektedir. Ödemden dolayı deri elastikiyeti azaldığı için ph nötr olan uygun bir losyonla cilt nemlendirilir. Açık yara çatlak varsa bu bölgelerin bakımı yapılır. Sonrasında bandajlama işlemine geçilir. Bu bandajlar bildiğimiz bandajlardan farklıdır. Lenfödemiçin özel üretilmiş kısa çekişli bandajlardır.Bu işlemin eğitimli kişiler tarafından yapılması çok önemlidir.

Sonrasında fizyoterapistiniz tarafından size uygun olan egzersizler gösterilecektir. Tedavi süreniz ödeminizin evresine ve tedaviye verdiği cevaba göre şekillenecektir.

Lenfödem tedavisinde basınçlı pnömotik kompresyon cihazının yeri var mı?

Pnömotik kompresyon uygulamaları ile ilgili çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Çalışmalar 300 mmHg’ye kadar basınç veren cihazların olduğunu göstermektedir . Çoğu yüzeyel lenf damarları çok küçük ve çok hassastır. Bu nedenle 60 mmHg ve daha fazla basınç uygulandığında çok çabuk kırılabilir. Böyle bir durumda, lenf transportunu sağlayan bağlantılar olumsuz etkilenir. Pnömotik kompresyon uygulamasının ekstremiteden proteinleri atmadığı, sadece suyu attığını ve suyun atılması ile birlikte intersitisyumdaki protein konsantrasyonu arttığı, böylelikle ödeme daha çok yer açıldığı belirtilmiştir.

Günümüzde lenfödem tedavisi için önerilen ve tüm hastanelerde çok sık kullanılan pnömotik kompresyon cihazlarının lenfödemi azaltmada bir etkisinin bulunmadığı ve hatta zarar verebileceği tıbbi araştırmalarda belirtilmiştir.

Okunma 2505 defa Son Düzenlenme Pazar, 19 Şubat 2017 11:07